ReadyPlanet.com
dot dot
dot
About US
dot
bulletแผนที่ JMS
bulletสมัครเรียน
bulletกระดานถาม-ตอบ
dot
แจกฟรี
dot
bulletโน้ตเพลง แจกฟรี
bulletโปรแกรม ดนตรี ฟรี
dot
มุมสร้างสรรค์
dot
bulletทฤษฎีดนตรี สากล
bulletเรียนดนตรี มีอะไรมากกว่าที่คิด
bulletประโยชน์ของดนตรี
bulletประพันธ์ ดนตรี
bulletว่าด้วยดนตรี
bulletดนตรี Jazz
bulletเปิดหูทิพย์ & Ear training
dot
เพลง เนื้อเพลง
dot
dot
สารานุกรม ศัพท์ ดนตรี
dot
bulletหมวดอักษร A
bulletหมวดอักษร B
bulletหมวดอักษร C
bulletหมวดอักษร D
bulletหมวดอักษร E
bulletหมวดอักษร F
bulletหมวดอักษร G
bulletหมวดอักษร H
bulletหมวดอักษร I
bulletหมวดอักษร J
bulletหมวดอักษร K
bulletหมวดอักษร L
bulletหมวดอักษร M
bulletหมวดอักษร N
bulletหมวดอักษร O
bulletหมวดอักษร P
bulletหมวดอักษร Q
bulletหมวดอักษร R
bulletหมวดอักษร S
bulletหมวดอักษร T
bulletหมวดอักษร U
bulletหมวดอักษร V
bulletหมวดอักษร W
bulletหมวดอักษร X-Z


ubonguide
racubon


การฝึกระนาดเอกแบบโบราณ

การฝึกระนาดเอกแบบโบราณ
          

          ข้อมูลต่อไปนี้เป็นการนำเสนอบทความที่เขียนโดย ครูพินิจ ฉายสุวรรณ ซึ่งเป็น นักระนาดเอกที่มีความรู้ความสามารถมากท่านหนึ่ง ครูพินิจ ฉายสุวรรณ ได้เขียนบทความนี้ไว้ในหนังสือ "เพลงดนตรี" ปีที่ 3 ฉบับที่ 1 เดือนมีนาคม พ.ศ.2539 มีเนื้อหาสาระดังนี้
           …
ระนาดเอก เป็นเครื่องดนตรีที่รวมอยู่ในวงปี่พาทย์มีหน้าที่เป็นผู้นำวง มีความสำคัญรับผิดชอบในการเป็นผู้นำในการขึ้นบทเพลงควบคุมการบรรเลงเพลงประเภทต่างๆที่มีการขับร้องและไม่มีการขับร้อง ตลอดจนการบรรเลงประกอบการแสดงโขนละคอนและการแสดงต่างๆ ที่เกี่ยว
กับศิลปะการร่ายรำของไทย

 

          ด้วยเหตุที่ระนาดเอกมีบทบาทความสำคัญดังกล่าว ผู้ที่ฝึกหัดตีระนาดเอกจะต้องศึกษาหาความรู้ความเข้าใจพอสมควรจากครูอาจารย์ การฝึกระนาดเอกนั้น แต่ละอาจารย์อาจจะมีวิธีฝึกหัดไม่เหมือนกันหรือคล้ายคลึงกัน แต่เป้าหมายที่สำคัญนั้นทุกคนก็ต่างต้องการให้ลูกศิษย์ที่หัดนั้น
เป็นผู้ที่มีฝีมือชื่อเสียงด้วยกันทั้งนั้น

          
โดยเฉพาะการฝึกหัดระนาดเอกที่ได้นำมาลงในหนังสือเพลงดนตรีนี้ ผู้เขียนได้จดจำขั้นตอนในการฝึกหัดระนาดที่ได้เรียนมาด้วยตัวเอง
จากครูระนาดหลายท่าน แนวการฝึกหัดระนาดที่ตรงกันก็มีเช่น
ครูหลา ทรัพย์มุกข์ บ้านท่านอยู่ตำบลพิดเพียน อำเภอมหาราช จังหวัดพระนคร
ศรีอยุธยา
ครูยอด พูลสมบัติ บ้านท่านอยู่ตำบลบ้านใหม่วัวนม อำเภอมหาราช จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และ ครูทวน
, ครูเจ๊ก อ่อนละมุล บ้านท่านอยู่ตำบลบ้าน แห อำเภอเมือง จังหวัดอ่างทอง ครูทั้งสี่ท่านที่ได้กล่าวนามมานี้ปัจจุบันท่านเสียชีวิตไปหมดแล้ว
          
หลักการฝึกหัดระนาดเอกขั้นตอนที่ ๑ ของบรรดาครูทั้งสี่ท่านนั้นจะต้องเริ่มเรียนให้เป็นไปตามขั้นตอนพื้นฐานการเรียนปี่พาทย์ (ฝึกหัดปี่
พาทย์) ที่ครูโบราณได้กำหนดเอาไว้โดยเริ่มต้นฝึกหัดจาก
ฆ้องวงใหญ่
"เพลงสาธุการ" ซึ่งเป็นเพลงอันดับแรกในชุดโหมโรงเย็น ครูบางท่าน
เรียกเพลงชุดนี้ว่า
"สวดมนต์เย็นฉันเช้า" และบางท่านเรียกแบบภาษาชาวบ้านว่า "ชุดเพลงหากิน" การที่ตั้งขื่อว่าชุดหากินนั้นก็เพราะว่า การฝึกหัดปี่พาทย์ในสมัยนั้นผู้ที่ฝึกหัดต้องการยึดเป็นอาชีพมิได้ฝึกหัดหรือเรียนเอาไว้ประดับความรู้ เพลงชุดสวดมนต์เย็นฉันเช้านี้มีชุดเพลงรวมอยู่ด้วยกันทั้งหมดดังนี้
               
๑. ชุดเพลงโหมโรงเย็น
               
๒. ชุดเพลงโหมโรงเช้า
               
๓. ชุดเพลงช้าเพลงเร็ว
               
๔. ชุดเพลงเรื่องลงสรง
               
๕. ชุดเพลงฉิ่งพระฉัน
               
๖. ชุดเพลงวา
               
๗. ชุดเพลงนางหงส์
          
เพลงชุดดังกล่าวนี้เปรียบเหมือนกับเพลงแม่บทที่มีความสำคัญยิ่งในการฝึกหัดปี่พาทย์ และจะเป็นแนวทางแก่ผู้ฝึกหัดให้มุ่งหน้าไปสู่ความสำเร็จในการตีระนาดเอกต่อไป
          
อีกประการหนึ่งในการเรียนปี่พาทย์นั้น ผู้เรียนที่จะขอเรียนแต่เฉพาะระนาดเอกโดยตรงไม่เริ่มเรียนจากฆ้องวงใหญ่นั้น ครูโบราณจะไม่
สอนให้เด็ดขาดเพราะเหตุว่ามันผิดขั้นตอนของการเรียนปี่พาทย์ แต่การเรียนปี่พาทย์ในปัจจุบันนี้ครูผู้สอนตามใจผู้เรียนหรือเอาใจผู้เรียนเสียเป็น
ส่วนมาก เพราะครูผู้สอนนั้นถือเป็นธุรกิจการค้าโดยไม่คำนึงถึงผลได้ผลเสียที่พึงจะเกิดขึ้นกับผู้เรียนตลอดจนศิลปะของชาติ

          
เมื่อผู้เรียนได้เรียนจบหลักสูตรเพลงชุด "สวดมนต์เย็นฉันเช้า" สามารถออกบรรเลงงานได้โดยบรรเลงเพลงได้แม่นยำไม่ผิดพลาด และตีฆ้องวงใหญ่ออกงานมาเป็นเวลานานพอสมควรจนครูแน่ใจว่าเป็นผู้ที่มีความทรงจำดีสามารถเป็นหลักให้แก่วงได้ ครูจึงจะเลื่อนให้มาฝึกหัดตี ฆ้องวงเล็ก
          
ฆ้องวงเล็กมีแนวทางตีได้ 2 อย่างคือ หนึ่งตีแบบฆ้องวงใหญ่ สองตีทางฆ้องวงเล็ก การตีแบบฆ้องวงใหญ่คงไม่มีปัญหาสำหรับผู้ฝึกหัด
เพราะเหตุว่ามีรูปลักษณะคล้ายกัน ผิดกันแต่เพียงว่าฆ้องวงเล็กนั้นลูกฆ้องมีขนาดเล็กกว่าและมีจำนวนมากกว่าฆ้องวงใหญ่
2 ลูก
          
การที่ครูให้เลื่อนจากการตีฆ้องวงใหญ่มาฝึกตีฆ้องวงเล็กนั้นก็เพราะในทางปฏิบัติของฆ้องเล็กต้องปฏิบัติโดยการ "ตีสับ ตีซอย ตีเก็บ"
เป็นหลัก โดยฝึกให้ตีเคาะ
(พอดี) ทำนองเพลงทุกเพลงจะต้องมีการตี คู่สี่ คู่แปด บ้างก็จะเป็นเพลงทำนองบังคับทั้งนั้นประการสำคัญก็เพื่อให้
ศิษย์นั้นได้ศึกษาเรียนรู้ในการใช้ทาง
(กลอนดนตรี) โดยให้ฟังจากระนาดเอกเป็นแนวทาง เพราะกลอนระนาดเอกกับกลอนฆ้องเล็กนั้นคล้ายคลึงกัน ผิดกันตรงระนาดเอกตีพร้อมกันทั้งสองมือเป็นพื้นฐานหลักเท่านั้น ประโยชน์ที่ผู้เรียนพึงจะได้รับจากการที่ได้ฝึกหัดทั้งฆ้องวงใหญ่และ
ฆ้องวงเล็กนั้นทำให้ผู้เรียนได้มีพื้นฐานในทางดนตรีเพิ่มพูนมากขึ้น

          
ต่อมาเมื่อครูพิจารณาเห็นได้ชัดว่า ได้ฝึกหัดตีฆ้องวงเล็กจนมีความเข้าใจในการใช้มือได้ถูกต้อง และดำเนินกลอนดนตรีได้ดีพอสมควร
แล้ว ครูจะเปลี่ยนให้ตี
ระนาดเอกเหล็ก เหตุที่ครูให้ไปตีระนาดเอกเหล็กนั้นก็เพื่อให้ผู้ฝึกหัดได้เรียนรู้แนวทางเทคนิค และวิธีบรรเลงบทเพลง
ประเภทต่างๆของระนาดเอกเพราะว่า ระนาดเอกเหล็กกับระนาดเอกไม้นั้นมีลักษณะแนวทางในการบรรเลงเหมือนกัน แต่ความสำคัญในหน้าที่นั้นผิดกันกล่าวคือ ระนาดเอกมีหน้าที่รับผิดชอบในการนำขึ้นบทเพลง ควบคุมการบรรเลงให้อยู่ในความเรียบร้อยไม่ผิดพลาด เพลงทุกๆเพลงที่
บรรเลง และเมื่อเครื่องดนตรีชิ้นใดเกิดผิดพลาดทำให้ผู้อื่นไขว้เขวในบางวรรคบางตอนของเพลง ผู้บรรเลงระนาดเอกต้องสามารถจะตีนำหรือที่
ภาษาดนตรีเรียกว่า
"ตีดึง ตีชัก" ให้กลับมาถูกต้องได้ ดังนั้นการที่ครูให้ฝึกตีระนาดเอกเหล็กต่อจากฆ้องวงเล็กนั้นก็เพราะต้องการให้ศึกษาเรียนรู้ถึงเทคนิควิธีการต่างๆของระนาดเอกนั่นเอง

เริ่มฝึกหัดตีระนาดเอก
          
การศึกษาแนวทางในการตีระนาดเอกนั้นผู้ที่ตีระนาดให้ผู้เรียนได้ศึกษาเป็นคนแรกก็ไม่ใช่ใครอื่นคือครูของเรานั่นเอง นอกจากแสดงวิธี
การบรรเลงให้ดูแล้วครูยังแนะนำให้หมั่นไปฟังการบรรเลงระนาดเอกของวงปี่พาทย์อื่นๆด้วย

          
การเรียนระนาดเอกในระยะเบื้องต้นนี้ครูจะให้ศิษย์ได้ศึกษาเพลงชุด"โหมโรงเย็น" โดยเริ่มตั้งแต่เพลงอันดับ ๑ คือเพลง "สาธุการ"
เป็นต้นไป ให้จดจำวิธีการขึ้นลงของบทเพลงในชุดโหมโรง ตลอดจนการใช้กลอนระนาดเอกที่ครูตีให้ดู โดยแปลจากทำนองฆ้องโดยศิษย์ตี
ระนาดเอกเหล็กตีควบคู่ไปกับครูด้วย
ส่วนกลอนระนาดเอกแต่ละวรรคแต่ละประโยคเพลงนั้น ศิษย์ต้องจดจำจากครูไปทีละเล็กทีละน้อย เมื่อจำ
ได้มากขึ้นก็จะเกิดความรู้ความเข้าใจในการใช้กลอนระนาดเอกมากขึ้น

          
การจดจำกลอนดนตรีหรือทางเพลงจากครูนั้น ผู้เรียนคงไม่สามารถจดจำได้จนหมดเท่าที่ครูตี เพราะเหตุที่ครูตีแต่ละครั้งบางวรรคบางประ
โยคของทำนองเพลง
ครูจะเปลี่ยนวิธีบรรเลงไปด้วยในแต่ละครั้งโดยจะไม่ให้ซ้ำกัน เพื่อเป็นการสอนศิษย์ไปในตัวให้เกิดความเข้าใจทำนองเพลงแต่ละวรรคแต่ละประโยคนั้นๆ สามารถนำ กลอน (ทาง) ของเพลงอื่นมาใช้แทนกันได้ ศิษย์จะสามารถจดจำไว้ได้มากน้อยเพียงใดขึ้นอยู่กับความขยันหมั่นเพียรและสติปัญญาของศิษย์ อีกประการหนึ่งหลังจากที่ครูได้สอนนำในทาง ตีเก็บ ตีกลอน แล้ว บางวรรคบางตอนของทำนองเพลงครู
อาจจะตี
สะบัด ขยี้ ให้ศิษย์ได้ศึกษาและจดจำอีกด้วย เช่นทำนองเพลงดำเนินไปในลักษณะเรียบครูก็อาจจะ ตีขยี้ (ยืดไปอีกเท่าตัว) หรือเร็วไปอีกเท่าตัว หรือครูอาจจะตีขยี้บ้างสะบัดบ้างควบคู่กันไปให้ศิษย์ได้ศึกษา
          
นอกจากครูจะสอนในเรื่องของการตีกลอน (ทาง) แล้ว ครูยังสอนให้ศิษย์มีปฎิภาณไหวพริบในการบรรเลงด้วย จะเป็นการสอนโดยการตี
ให้ดูหรือด้วยการอธิบายให้ศิษย์ฟังก็ตาม
หากสามารถจดจำตามที่ครูสอนได้หมดก็นับว่าศิษย์คนนั้นมีพรสวรรค์สูงอยู่ในตัว หากศิษย์คนใดไม่
สามารถจดจำได้หรือจดจำได้บ้างเล็กน้อยก็เท่ากับมีพรสวรรค์น้อยหรือขาดพรสวรรค์
พูดง่ายๆ ก็คือ ปัญญาดี ปัญญาไม่ดี หรือ ความจำดี ความ
จำไม่ดี

          
เรื่องของ สติปัญญา ความรู้ ความสามารถ นั้น ถึงแม้ศิษย์ทุกคนจะเริ่มเรียนพร้อมกันและเรียนจากครูคนเดียวกัน ได้รับการถ่ายทอด
(
ต่อ) ทำนองเพลงเท่าๆกันก็ตาม แต่สติปัญญาความรอบรู้ความสามารถแต่ละคนอาจจะไม่เท่าเทียมกันมีความลดหลั่นกันไปตามภูมิปัญญาของ
ศิษย์แต่ละคน

          
เมื่อได้ฝึกหัดตีระนาดเอกเหล็กโดยศึกษาเป็นผู้นำขึ้นลงของบทเพลงเป็นเวลานานพอสมควร (ประมาณ ๒-๓ปี) ประกอบกับครูพิจารณา
เห็นว่าพอจะมีสติปัญญาไหวพริบ
ความฉลาดมีความเข้าใจในขั้นตอนต่างๆของงานที่จะต้องไปบรรเลงและเรียนรู้เพลงในชุด "สวดมนต์เย็น
ฉันเช้า"
เป็นอย่างดีแล้ว ครูจึงเลื่อนให้ขึ้นไปตีระนาดเอกรับผิดชอบในการควบคุมการบรรเลงของวงต่อไป
          
สรุปทบทวนการฝึกหัดที่จะเป็นคนระนาดเอกดังได้กล่าวมาแล้วโดยรวม ๔ ขั้นตอนได้แก่
               
๑. ฝึกหัดตีฆ้องวงใหญ่
               
๒. ฝึกหัดตีฆ้องวงเล็ก
               
๓. ฝึกหัดตีระนาดเอกเหล็ก
               
๔. ฝึกหัดตีระนาดเอกไม้

 

จัดทำโดยครูอาร์ค โรงเรียนพวงคราม อ.อรัญประเทศ จ.สระแก้ว




ดนตรี นาฏศิลป์

ดนตรีกับพัฒนาการการเรียนรู้ บ้านจิกดู่
จะให้ดนตรีอะไรกับลูกดี?
จีนใช้ดนตรีแทรกซึมวัฒนธรรมทั่วโลก ยอมยกเครื่องดนตรีจีนใหม่เลียนเสียง“เปียโน”
การคุม Sound กลองในสภาวะต่างๆ
ZOOM G7.1ut Guitar Effect น่าสนใจ
ทางเดินคอร์ด Pop Jazz for Electric Bass
Introduction to Sound Recording
Riff Slap มันๆ กับ เพลงจังหวะชีวิต ของ ModerDog
ลูกเล่น กีต้าร์ Aaron Harris'''' Lick#1 (a legato sextuplet pattern) article
Basic Ear Training สิ่งที่ไม่ควรมองข้ามครับ
การ Improvise กลองในเพลง
com''music tips ชนิดของไฟล์เสียงในระบบคอมพิวเตอร์
TAB GUITAR แจกฟรี 3
Young Drummer of the Year Competition 2006
TAB GUITAR แจกฟรี 2
TAB GUITAR แจก ฟรี 1
ไม้กลอง นั้น สำคัญไฉน
การเล่นกลองให้มี Dynamic หรือความรู้สึกเคลื่อนไหว
การอ่าน Tab Guitar เบื้องต้น
ประวัติวงสตริงในเมืองไทย
ญี่ปุ่นแจ๋ว-พัฒนาหุ่นยนต์เล่นฟลุต
ดนตรีสากล
ดนตรีสากล ดนตรีไทย ที่ มศว.
ซ่อม กีต้าร์ ด้วยตัวเอง
มาทำความรู้จัก โรงเรียนดุริยางค์ทหารอากาศ article
โรงเรียนดุริยางค์ทหารเรือ
แบบทดสอบ คุณเป็นนักดนตรีได้ไหม article
ไม้กลอง
ส่วนประกอบ Drume
(Technique)” หรือ “ดนตรี (Music)” ?
ดนตรีเชมเบอร์ (Chamber Music)
Scales and Arpeggios
คอร์ด (Chord)
บันไดเสียง (SCALE)
ทำนอง (Melody) article
เสียง (Sound)
เสียงดนตรี article
แจกฟรี โปรแกรม ตั้งเสียงกีต้าร์ Audio Phonics Tuner 1.02
ลูกเล่น และ เทคนิค ต่าง ๆ ในการเล่น กีตาร์
รวมเรื่องราวของ Rock ทุกสายพันธ์
การทำงานของดนตรีกับร่างกายมนุษย์
เทคนิค การตีกลอง
ยุคของดนตรี
Computer Music
การเลือกซื้อ กีต้าร์คลาสสิค
ดนตรีบำบัด เพื่อเด็ก ออทิสติก
ดูแล รักษา เปียโน
ไมโครโฟน article
ดนตรี เด็ก article



[1]

ความคิดเห็นที่ 1 (38251)

ผมอยากเล่นระนาดเป็นครับ

ผู้แสดงความคิดเห็น ดีครับ วันที่ตอบ 2010-07-20 14:07:42


ความคิดเห็นที่ 2 (38335)

ท่านใดที่มีความรู้ทางด้านการเขียนโน้ตดนตรีไทยทางขลุ่ยมาเป็นทางฆ้องบ้างครับขอความกรุณาบอกเทคนิคในการเขียนโน้ตทีครับเพื่อเป็นวิทยาทานแก่ผู้ไม่รู้ครับ ผมมีเครื่องดนตรีไทยอยู่ครับเป็นฆ้องกับขลุ่ยและซอครับแต่ผมไม่มีความรู้ทางด้านการเขียนโน้ตจากขลุ่ยมาเป็นทางฆ้องครับจึงขอความกรุณาจากท่านผู้รู้ทางด้านดนตรีไทยครับ

ผู้แสดงความคิดเห็น ผู้มีความรักในดนตรีไทย (naja123-at-windowslive-dot-com)วันที่ตอบ 2010-08-09 10:53:16



[1]


แสดงความคิดเห็น
ความคิดเห็น *
ผู้แสดงความคิดเห็น  *
อีเมล 
ไม่ต้องการให้แสดงอีเมล
รหัสป้องกันสแปม *CAPTCHA Image





Copyright © 2010 All Rights Reserved.
โรงเรียนจินตะดนตรี 244/3 ถ.ผาแดง(ติด ร.ร.ศรีทองวิไล) ต.ในเมือง อ.เมือง จ.อุบลราชธานี 34000 โทรศัพท์ 045-262264, 045-246033, 0864610460